مىگويد كه : اگر اين كار نكنى سخن تو در دلهاى مردم بىاعتبار خواهد بود و راه به حقّ نخواهند « 1 » برد . و عَلَى الدَّوام اين را محكوم‌تر « 2 » مىگرداند و در اثناى آن پليدىهاى « 3 » ريا و قبول خلايق و لذّت جاه و عزّت « 4 » داشتن به زيادتى علم و به عين حقارت به مردم نگريستن را مؤكّد مىسازد و آهسته آهسته به وسيلهء نصيحت او را به هلاك مىكشاند و شروع در سخنورى مىنمايد و گمان مىبرد كه ارادهء خير نموده وحال آنكه قصدِ او جاه و قبول مردم است و به اين سبب هلاك مىشود . و نيز گمان مىكند كه در نزد خدا مرتبهء عظيمى دارد و حال آنكه از آن جمعى است كه حضرت پيغمبر صلى الله عليه و آله و سلم در شأن ايشان اين كلام را فرمودند : به درستى كه خدا تقويت مىكند اين دين را به جماعتى كه نصيبى از دين ندارند . و به درستى كه خدا مدد مىنمايد اين دين را به مرد فاجر « 5 » . فصل [ در قلب دو همت است ] بعضى از اهل معرفت گفته‌اند : الهام ملك و وسوسهء شيطان در نفسها به چندين وجه و علامات واقع مىشود : يكى از آنها مانند علم و يقين است كه از اقوى جانب نفس حاصل مىشود و در مقابل آن هَوى و شهوت است كه از اضعف جانب نفس مىباشد . و دوم از آنها مانند فكر در آيات آسمانها و زمين و آيات نفسها و نظام و نسق و محكم بودن آنها بر وجهى كه ازالهء شكّ و شبهه نمايد و حاصل سازد معرفت و حكمت را در قوّت عاقله كه بر اقوى جانب نفس واقع است و در مقابل آن ملاحظهء آنهاست به طريق اشتباه و غفلت و اعراض بر وجهى كه از آن شبهه و وسواس حاصل

--> ( 1 ) . نخواهند / s نخواهد . ( 2 ) . تر / m به ! ( 3 ) . پليدىهاى / m پليدهاى . ( 4 ) . عزّت / m غيرت ! ( 5 ) . مجمع الزوائد 5 : 302 - 303 . صحيح البخاري 4 : 34 ضمن حديثى طولانى .